SvdJ Incubator · Werksessie
Stel: journalisten besturen hun eigen distributieplatform. Wat zouden ze willen bepalen, en wat liever niet?
Wij organiseren deze werksessie als onderzoekers binnen het SVDJ Incubatorprogramma. Met acht mensen die in of rond de journalistiek werken onderzoeken we één vraag: als journalisten hun distributie meer zelf organiseren, welke keuzes willen ze dan ook echt zelf maken?
Wanneer Donderdag 11 juni, 15:30 tot 17:30, gevolgd door een borrel.
Waar Waag Futurelab, Nieuwmarkt 4, Amsterdam.
Wie Acht deelnemers met gemengde achtergrond: bijvoorbeeld zzp-journalisten, leden van een journalistencollectief, redactiemedewerkers, en tech- of productmensen bij een nieuwsorganisatie.
Vergoeding Deelnemers ontvangen € 100 vergoeding voor hun deelname.
Het probleem
De distributie van journalistiek ligt grotendeels in handen van enkele grote technologiebedrijven. Google, Meta en inmiddels ook de generatieve AI-platformen bepalen wat gezien en gelezen wordt. Voor onafhankelijke journalisten en kleine redacties wordt die positie steeds krapper: het verkeer daalt, de afhankelijkheid groeit, en de mensen die de regels schrijven werken niet in Nederland en zijn zelf geen journalist.
Een mogelijk alternatief is een gezamenlijk platform op open protocollen, in handen van de journalistieke sector zelf. Dan liggen keuzes over aanbevelingen en moderatie weer bij journalisten zelf, in plaats van bij de grote platforms.
Huidig: keuzes over moderatie, curatie en distributie liggen buiten de sector.
Voorgesteld: die keuzes komen binnen de sector te liggen. Maar wie moet ze dan eigenlijk maken?
Het idee is aantrekkelijk maar onaf. Wie beslist welke artikelen in een gedeelde feed verschijnen? Wie modereert, en op welke gronden? Wie bewaakt journalistieke standaarden? Hoeveel infrastructuur draai je zelf voor je kunt zeggen dat het platform werkelijk van jou is? Welke beslissingen liggen bij een ledenraad, welke bij een redacteur, welke bij de operationele staf? Op al die vragen zijn meerdere antwoorden mogelijk, en elk antwoord verschuift wie er feitelijk macht heeft.
Waar dit onderzoek over gaat
Binnen het SvdJ Incubatorprogramma werken we toe naar vormen van gezamenlijke governance voor journalistieke distributie. Daarom moeten we scherp krijgen welke keuzes journalisten zelf willen maken, en welke ze liever aan anderen overlaten. Deze sessie helpt bepalen waar zeggenschap echt nodig is, en waar juist niet.
Daarom leggen we deelnemers concrete dilemma's voor. Bijvoorbeeld: er meldt zich een nieuwe betalende lezer aan die nog niemand volgt. Welke accounts raadt het platform dan als eerste aan? De bekende journalist met reputatie en bereik? Of juist een nieuw talent dat nog geen groot publiek heeft? Tijdens de sessie werken we meerdere van dit soort situaties uit, waar geen vanzelfsprekend antwoord op is.
Waarom meedoen
Deze sessie is voor mensen die in hun werk merken hoe afhankelijk journalistiek is geworden van grote platformen, en die willen meepraten over hoe dat anders zou kunnen. Je zit aan tafel terwijl de ontwerpvraag nog open is, voordat de keuzes vaststaan. De uitkomsten gaan terug naar het SvdJ-netwerk en verschijnen in onze onderzoeksoutput, waarin deelnemers desgewenst genoemd worden. We sluiten af met een borrel, snacks en ruimte om verder te praten met mensen die met dezelfde vragen bezig zijn.